Kąpiel – radość dla dwojga

Kąpiel jest czasem szczególnym zarówno dla dziecka, jak i rodziców. To nie tylko czynność higieniczno-pielęgnacyjna, ale czas na bliskość, budowę kontaktu. W codziennej bieganinie warto zarezerwować trzy kwadranse, w których nie ma pośpiechu, gonitwy myśli, planowania. Czas, w którym jest tylko dziecko, rodzic czy rodzice i akcesoria kąpielowe – przyda się wszystkim, również dorosłym.

Kiedy kąpać Zacznijmy od pytania: czy kąpać dziecko codziennie – czy też nie jest to konieczne? Noworodek nie wymaga codziennej kąpieli, ponieważ woda może podrażniać i wysuszać skórę. Na początku wystarczy kąpać dziecko raz na 2 lub 3 dni. Im maluch jest starszy, bardziej aktywny, a tym samym bardziej się poci i brudzi, kąpiele mogą być częstsze.
Druga kwestia: kiedy kąpać. I tutaj różne są szkoły, choć najczęściej wybieraną porą kąpieli jest wieczór. Ma to swoje uzasadnienie, ponieważ wtedy dziecko jest najbardziej wyciszone, a po kąpieli i ostatnim karmieniu łatwo zasypia. W każdym razie powinna być to pora stała, porządkująca świat malucha, bo dzieci dobrze odnajdują się w powtarzalnych rytmach.
Nie wolno kąpać dziecka bezpośrednio po karmieniu, ponieważ wiąże się to z ryzykiem ulewania pokarmu. Nie powinno się kąpać również zupełnie głodnego dziecka, bo głodny często oznacza zły, a wówczas dla obu stron kąpiel nie jest przyjemnością, a przecież być nią powinna.

W zasięgu ręki

Przed kąpielą trzeba ustalić miejsce, gdzie ustawiona zostanie wanienka. Wcale nie jest powiedziane, że najlepsza do tego celu jest łazienka. Podczas kąpieli potrzeba trochę przestrzeni na akcesoria i kosmetyki, której w małej łazience może zabraknąć. Temperatura powietrza w pomieszczeniu musi być stała, ok. 22-25 stopni, bez nagłych przeciągów.
Przed kąpielą trzeba przygotować ręcznik, kosmetyki, ubranka na zmianę i inne niezbędne akcesoria, a w przypadku najmniejszych dzieci − miejsce do karmienia i usypiania.
Ważne! Akcesoria niezbędne do kąpieli muszą być w zasięgu ręki – nawet na kilka sekund nie wolno zostawić dziecka bez opieki!
Warto też pomyśleć o sobie – tak zaprojektować kąpielową „infrastrukturę”, by czynności pielęgnacyjne w jak najmniejszym stopniu wiązały się z obciążeniem kręgosłupa (schylanie się itp.).
Można pomyśleć o zakupie specjalnego leżaczka do kąpieli (tzw. foczki) lub maty antypoślizgowej, choć w mnożeniu sprzętów warto zachować umiar. Bez „foczki”, której funkcję dotychczas pełniła rodzicielska ręka, obywały się pokolenia i trudno uwierzyć, że ten właśnie nabytek istotnie wpłynie na poziom komfortu kąpanego bądź kąpiącego.

Bez pośpiechu!

Podczas kąpieli dziecka nie powinniśmy sie spieszyć, ponieważ mycie i czynności „okołokąpielowe”, polegające głównie na dotyku, są jednym z istotniejszych sposobów porozumiewania się rodziców z dzieckiem. Jest to szczególnie istotne w przypadku niemowląt, z którymi komunikacja dopiero zaczyna się rozwijać.
Temperatura wody do kąpieli powinna być taka sama, jak temperatura ciała dziecka. Nawet jeśli używamy termometru, dla dodatkowego bezpieczeństwa w pierwszej kolejności wody powinien dotknąć łokieć kąpiącego. Z higienicznego punktu widzenia codzienne mycie głowy noworodka nie jest konieczne, zwłaszcza jeśli dziecko ma niewiele włosów. Wystarczy raz, dwa razy w tygodniu umyć włosy płynem używanym do kąpieli dziecka. Mimo to, zaleca się opłukiwanie głowy wodą z dodatkiem środka myjącego, nawet przy każdej kąpieli. Dzięki temu dziecko przyzwyczaja się do takiego zabiegu i nie protestuje przy późniejszym właściwym myciu głowy. Do gęstszych włosów starszego niemowlęcia warto zastosować szampon przeznaczony dla dzieci, który nie szczypie w oczy oraz ma pH neutralne dla skóry.


Kąpiel krok po kroku

Przed włożeniem do wanienki dziecko należy odpowiednio chwycić. Główkę kładziemy na swoim lewym przedramieniu, a dłoń wsadzamy pod lewą pachę dziecka, tak aby plecy też miały oparcie.
Prawą dłoń wsuwamy pod pupę dziecka i zanurzamy w wodzie pośladki. Powoli uwalniamy spod nich swoją prawą dłoń, by móc umyć dziecko. Główkę wciąż trzymamy na lewym przedramieniu ponad wodą.
Dziecko powoli polewamy wodą.
Myjemy dziecko od głowy, poprzez szyję w dół – najlepiej ręką.
Brzuszek najpierw moczymy zwilżoną dłonią, dopiero potem delikatnie polewamy. Obecnie nie zaleca się omijania pępka. Nie bójmy się zatem zamaczania pępka nawet jeśli kikut pępowiny jeszcze nie odpadł. Tę okolicę myje się wodą, np. z dodatkiem emolientów i wyciera przez delikatne przysuszanie.
Dokładnie myjemy okolice intymne i pupę. Dziewczynki należy myć zawsze w kierunku od wzgórka łonowego do odbytu, nie odwrotnie!
W czasie kąpieli należy zwracać szczególną uwagę na trudno dostępne fałdy szyjne, gdzie może dostać się ulany po karmieniu pokarm, drażniący delikatną skórę i powodujący stany zapalne. Podobnie należy oczyszczać fałdy pachwinowe.


Kąpielowy niezbędnik

wanienka
termometr (lub łokieć)
myjka (lub ręce)
mydło (najlepiej z emolientem) lub emulsja z emolientem do kąpieli
ewentualnie szampon (najlepiej z emolientem)
ręcznik z kapturkiem
gaziki
patyczki
sól fizjologiczna w ampułkach lub przegotowana woda
krem przeciw odparzeniom (najlepiej z emolientem)